هوش مصنوعی به کمک اسناد آمد؛ 300 هزار پایان نامه پردازش شد

غلامرضا امیرخانی، رئیس سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران، از آغاز فاز نخست پروژه بهره گیری از هوش مصنوعی برای دسته بندی اسناد علمی خبر داد و اعلام کرد که تاکنون بیش از 300 هزار پایان نامه با استفاده از فناوری هوشمند پردازش شده اند؛ اقدامی که گامی مهم در دیجیتالی سازی و دسترس پذیر کردن منابع پژوهشی کشور به شمار می رود.

به گزارش عصر اقتصاد، در آستانه روز ملی اسناد نشست خبری غلامرضا امیرخانی، رئیس سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران، با حضور خبرنگاران برگزار شد.

امیرخانی در ابتدای این نشست با اشاره به نقش اسناد در حیات فرهنگی، اجتماعی و حتی حکمرانی کشور، گفت: اسناد ملی باید از حالت حبس در آرشیوها خارج شوند و به مدار زندگی مردم بازگردند. این اسناد متعلق به مردم اند و نباید تنها در گنجه های تاریخی باقی بمانند.

وی با اذعان به ضعف های گذشته در حوزه اطلاع رسانی تصریح کرد:در معرفی فعالیت های سازمان، به ویژه در حوزه اسناد ملی، کوتاهی هایی داشته ایم. حتی بسیاری از مسئولان از وظایف بخش اسناد سازمان آگاه نیستند. عمده اسناد ما مربوط به نظام اداری کشور طی 130 سال اخیر است، نه فقط تاریخ سیاسی یا پادشاهی ها.

امیرخانی در ادامه از ازدحام در سالن های مطالعه و محدودیت امکانات کتابخانه ملی ابراز نگرانی کرد و گفت:«ما از خدا می خواهیم که کتابخانه ملی محل رجوع همه مردم باشد، اما گاهی به دلیل محدودیت فضا شرمنده مراجعان می شویم. بعضاً حتی افراد روی زمین می نشینند تا مطالعه کنند. همین محدودیت ها باعث شده عضویت فقط برای دانشجویان تحصیلات تکمیلی فعال باشد.

رئیس سازمان اسناد با تأکید بر لزوم ارتقای «سواد آرشیوی» در سطح عمومی جامعه افزود:همان طور که سواد رسانه ای تبدیل به دغدغه عمومی شده، باید سواد آرشیوی نیز به زبان ساده برای مردم تبیین شود تا ارزش اسناد را درک کنند و مطالبه گر حفظ آن باشند.

وی از راه اندازی کارزار ملی «ارتقای سواد آرشیوی» به مناسبت روز ملی اسناد خبر داد و گفت: در قالب این کارزار، آموزش، اطلاع رسانی و تولید محتوای جذاب برای عموم مردم برنامه ریزی شده تا جایگاه آرشیو در ذهنیت عمومی ارتقا یابد.

امیرخانی همچنین به استفاده از فناوری های نوین در مدیریت اسناد اشاره کرد و از آغاز به کار فاز نخست پروژه هوش مصنوعی برای دسته بندی پایان نامه ها خبر داد. او گفت: پایان نامه ها به دلیل تایپ بودن، بهترین گزینه برای ورود به این پروژه هستند و تاکنون حدود 300 هزار نسخه پایان نامه تحت پردازش قرار گرفته اند.

در ادامه این نشست، امیرخانی به بازگشایی قریب الوقوع «سرای پژوهش» نیز اشاره کرد و افزود: در مورد نحوه تخصیص اتاق ها هنوز جمع بندی نهایی نشده است. یک دیدگاه بر دریافت هزینه از متقاضیان تأکید دارد و دیدگاه دیگر، تداوم رایگان بودن خدمات پژوهشی را پیشنهاد می دهد.

رئیس سازمان اسناد و کتابخانه ملی همچنین درباره همکاری های بین المللی در حوزه اسناد توضیح داد: «در مواردی مانند فرانسه موفق به تبادل سند شده ایم، اما در کشورهایی نظیر هند و آذربایجان با چالش های جدی روبه رو هستیم. متأسفانه در برخی کشورها اسناد زبان فارسی به درستی نگهداری نمی شوند و حتی در حال نابودی اند.

او در همین راستا بر ضرورت بازتعریف ابزارهای معرفی اسناد ملی از طریق رسانه، مستندسازی، هنرهای نمایشی و سینما تأکید کرد و گفت:ما حتی زمانی از مرحوم عباس کیارستمی برای ساخت مستندی درباره کتابخانه ملی دعوت کردیم که از آن استقبال کرد اما این پروژه به سرانجام نرسید.

امیرخانی شایعات مربوط به حذف یا نابودی برخی اسناد را نیز قویاً تکذیب کرد و گفت: هیچ سند یا کتابی از بین نرفته است. از اسناد دوره پهلوی تا شب نامه های گروه های مخالف، همه در آرشیو ملی محفوظ است؛ حتی اعلامیه هایی که علیه شخصیت های فعلی صادر شده اند.

وی در پایان با اشاره به چالش های اجرای قوانین در حوزه اسناد خاطرنشان کرد: اساسنامه سازمان مصوب سال 1369، قانونی جامع و کامل است. مشکل ما در اجراست. هنوز برخی دستگاه ها اسناد خود را به موقع منتقل نمی کنند. هرچند وضعیت نسبت به گذشته بهتر شده، اما همچنان نیازمند فرهنگ سازی گسترده در این حوزه هستیم.

تگ ها امیرخانی روز ملی اسناد هوش مصنوعی